Türkiye’de elma üretiminde ilk sırada yer alan Isparta’da, zirai donun neden olduğu verim kayıplarını azaltmak amacıyla geç çiçek açan ve soğuğa daha dayanıklı yerli elma çeşitleri geliştiriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmalar, özellikle Karaman ve Niğde başta olmak üzere iç bölgelerde yaşanan don riskine çözüm sunmayı hedefliyor.
Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü’nün sahip olduğu yaklaşık 400 yerli ve yabancı elma çeşidinden oluşan genetik kaynak havuzunda, geç çiçek açan tipler esas alınarak uzun yıllardır ıslah ve melezleme çalışmaları yürütülüyor. Proje kapsamında yüzlerce genotip sahada takip edilirken, don zararına daha dayanıklı yeni yerli çeşitlerin elde edilmesi amaçlanıyor.
Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Şerif Özongun, çalışmaların temel amacının üreticinin sahada yaşadığı soruna doğrudan çözüm üretmek olduğunu belirtti. Özongun, “Zirai don, özellikle Karaman ve Niğde başta olmak üzere iç bölgelerde elma üretimini ciddi şekilde etkiliyor. Bu nedenle geç çiçek açan, don riskinden daha az etkilenen milli çeşitler geliştirmeyi hedefledik” dedi.
Yüksek Ziraat Mühendisi Turgay Seymen ise çalışmaların yaklaşık 9 yıldır devam ettiğini söyledi. Kontrollü melezlemelerle 2-3 hafta daha geç çiçek açan genotipler elde ettiklerini ifade eden Seymen, 10-15 genotipin ileri aşamaya taşındığını ve gelecek yıldan itibaren bu genotiplerde verim denemelerine başlanacağını açıkladı.
Seymen, geliştirilen genotiplerin soğuklama ihtiyacı yüksek olmasına rağmen hasat zamanının gecikmediğine dikkat çekerek, “Normal şartlarda hasat ekim ayı başında yapılıyor. Amacımız yalnızca bugünkü don zararını azaltmak değil, gelecekte artması beklenen ekstrem iklim olaylarına karşı da üreticiyi korumak” diye konuştu.
Çalışmaların iklim değişikliği perspektifiyle yürütüldüğünü vurgulayan Seymen, geliştirilen çeşitlerin Türkiye’de elma üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin yapıldığı iç ve geçit bölgelerine hitap ettiğini belirterek, “Asıl hedefimiz, kendi milli elma çeşitlerimizi üreticilerimizin hizmetine sunmak” dedi.
Yeni çeşitlerle yüzde 10-20 oranındaki verim kayıplarının önüne geçilmesi ve üreticilerin ekonomik kayıplarının azaltılması hedefleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: