Düzce'deki bir emekli öğretmen, sadece 40 günlük mesaiyle koca bir yılın maaşını çıkarıyor. Devlet destekli ipek böceği yetiştiriciliği, cepten tek kuruş çıkmadan yapılan risksiz ve garantili bir kazanç kapısına dönüştü.
Dile kolay, topu topu 40 gün. Bir emekli öğretmenin tam bir yıllık maaşına denk gelen parayı kazanması için gereken süre bu. Ortada ne bir fabrika yatırımı var ne de banka kredisi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "üret, gerisine karışma" mantığıyla desteklediği ipek böceği yetiştiriciliği, Düzce'de ezber bozuyor.
İşin matematiği gayet net. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, sezon başında ipek böceği yumurtalarını bedelsiz dağıtıyor. Üretici ham maddeye beş kuruş harcamıyor. Tek sermaye bolca dut yaprağı. Dönümlerce tarla kiralamaya veya devasa tesislere de gerek yok. Evin yanındaki atıl bir depo, hatta kullanılmayan serin bir oda bile yetiyor.
Tarımda çiftçinin uykularını kaçıran "malım elimde kalır mı" derdi bu modelde tamamen rafa kalkmış durumda.
Mayısta başlayan süreç, haziran ortasında kozaların örülmesiyle bitiyor. Asıl mesai son 10 gündeki hasat döneminde yapılıyor. Bölgedeki üreticiler işin en cazip yanını şöyle anlatıyor: "Tüccarın peşinde koşmuyoruz, komisyoncuyla pazarlık yapmıyoruz. Devlet ne ürettiysek kapıdan gelip değerinde alıyor." Koza teslim edildikten sonra para doğrudan hesaba tıkır tıkır yatıyor.
Parfüm Sıkıp İçeri Girmek Yasak
Tarlada güneşin alnında kavrulmak veya sırtında ağır çuvallar taşımak yok. Beden gücü neredeyse sıfır. Fakat işin püf noktası katı bir disiplin.
İpek böceği oldukça nazlı bir canlı. Ortamdaki en ufak bir yabancı kokuda anında hastalanıp fire veriyor. Üretim yapılan alanda sigara içmek bir yana, içeri parfüm sıkıp girmek bile yasak. Alkol kokusu veya keskin bir deterjan esintisi, koca bir emeğin çöpe gitmesi demek. Hasadı kaybetmek istemeyen üreticiler o 40 günü adeta bir laboratuvar teknisyeni gibi steril ve izole geçiriyor.
Şimdilik daha çok emeklilerin ve ek gelir arayanların tekelinde gibi duran bu iş, asıl toprağı olmayan gençler için risksiz bir çıkış yolu. Gelecek mayıs ayında dağıtılacak yeni yumurtalarla kapasitenin ne kadar artacağı ve bu modelin çevre köylere nasıl sıçrayacağı merak konusu.
Özetle Kazanç Haritası:
-
Sıfır Çıktı: Yumurta devletten, yem doğadan (dut yaprağı). Cepten para çıkmıyor.
-
Kısa Mesai: Mayıstan haziran ortasına kadar sadece 40 günlük bir döngü.
-
Banko Satış: Pazar aramak yok, üretilen her koza devlet garantisiyle alınıyor.
-
Sıfır Tolerans: Ağır işçilik yok ama hijyen şart. Parfüm, sigara ve kimyasal kesinlikle yasak.
Yorumlar
Kalan Karakter: