Sanayiciler yıla enerji zamlarıyla girdi. Yılın ilk günlerinde devreye giren yüzde 13.6’lık doğalgaz zammından sonra, yerli kömüre de yüzde 50 civarında zam geldi. Sanayiciler bu maliyet artışı ile nasıl rekabet edebileceklerini bilemezken, kömüre zam diğer zamları da tetiklemeye başladı.
Kömür Üreticileri Derneği Başkanı Muzaff er Polat vatandaşın kullandığı kömüre yüzde 20, sanayicinin kullandığı kömüre ise yüzde 44’lük zam geldiğini doğruladı. Yerli kömüre çok yüksek oranlı artışın altında yatan in kömür fiyatlarının dünya ortalamalarına yaklaştırmak ğunu ifade eden Polat, şunları söyledi: “Kömür fiyatı birim/ kalori değeri üstünden belirlenir. Bizde yıllardır dünya kömürü 10 liraysa ki 7 lira olsun gibi bir strateji belirlendi. Devlet yüzde 50 ucuza satıyordu yani. Fiyatlar belirlenirken bize de soruldu. Biz de ‘Sanayici küresel rakipleriyle mücadele ediyorsa, kömür fiyatları da küresel iyeye gelmeli’ diye görüş bildirdik. Piyasada eskiden de küresel ortalamalara yakın fiyattan satılıyordu ama aracılar para kazanıyordu. Artık bu olmayacak. Eski fiyat doğru değildi. Bu fiyatlar bile dünya ortalamasının yüzde 15 altında.”
Enerji yoğun sektörler yeni yılın gelişiyle birlikte zor bir gaziemir e girdi. Yılbaşından itibaren sanayinin kullandığı doğalgaz fiyatlarına yüzde 13.6’lık zammın ardından, sanayiciye bir darbe de kömür fiyatlarından geldi.
Bir gecede yüzde 50 zamlanan yerli kömür 201 liradan 300 liraya çıktı. Yeni yıl ile birlikte enflasyon iyle ürün ve hizmet fiyatlarını yüzde 10 civarında artıran sanayiciler ise “Bizim yaptığımız zam, enerjiye zamları bile karşılamaz” görüşünü dillendiriyorlar. Türkiye Tekstil Terbiye Sanayicileri Derneği Başkan Yardımcısı Kemal Oğuz, buhar elde etmek için daha ucuz kömüre yöneldiklerini ancak zamlarla bu avantajın dezavantaja dönüştüğünü belirtiyor.
Geçtiğimiz yıl sonuna kömürü 201 liraya temin ettiklerini ifade eden Oğuz, “Biz özellikle Soma kömürünü kullanıyoruz. Buna 1 gecede yüzde 50 zam geldi. Bir anda 301 liraya temin eder hale . Yıllık enflasyon yüzde 12’lerde ama enerjiye zamlar bunun üstünde” . Soma kömüründeki zammın diğer kömürlerde de aynı artışa yol açtığını anlatan Oğuz, bu le alternatif yakıt için araştırma yaptıklarını bildirdi. Enflasyon oranlarına rağmen kendi sektörünün ürünlere yüzde 10 civarında zam yaptığını anlatan Kemal Oğuz, sadece kömüre zam düşünüldüğünde, kendi yaptıkları zammın hiçbir anlamı kalmadığını vurguladı.
‘Yerli kömür hamlesi de etkili olabilir’
Yerli kömürde fiyat hızla artarken, ithal kömürde de fiyatlar 2017’nin başından bu yana yükselişte. Geçen yıl toplam 3.1 milyar dolarlık kömür ithalatı yapılırken, fiyatların bu güne yaklaşık yüzde 20 arttığı kay liyor. Özellikle Rusya, Kolombiya, Kanada, ABD gibi ülkelerden kömür ithal edilirken, 5 bin 800 kalorinin altındaki kömürün ithaline izin verilmiyor. Çimento sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın temsilcisi de enerjiyi büyük oranda ithal kömürden sağladıklarını ifade ederek, kömüre zam iyle çimento fiyatlarının da yukarı yönlü hareket ettiğini açıkladı. Bir beton üreticisi de çimento fiyatlarındaki artış iyle, beton fiyatlarının zamlandığını dile getiriyor.
Uzun dır kömürde zam beklentisi ğunu anlatan TOBB Madencilik Meclisi Başkanı İsmet Kasapoğlu, maliyetlerin yükselmesi iyle böyle bir zam gereği duyulduğunu kaydetti. Kasapoğlu, Hükümet kanadından yapılan ‘yerli kömüre daha çok önem vereceğiz’ açıklamasının da zammın yüksek olmasına yol açmış olabileceğine işaret etti.
"Talepteki artış fiyatları yükseltti"
MİL-TEN Şirketler Topluluğu’nun sahibi Cemil Ökten kömür fiyatlarında ciddi bir artış ğuna işaret etti. Maliyetlerdeki artışın kömür fiyatlarını tetiklediğini anlatan Ökten, şöyle devam etti: “Asıl arz- talep dengesinde yatıyor. Kömür arzı 1- 1.5 yıl önceden yapılan çalışmalarla belirleniyor. Anlık talep artışına göre üretimi artırmak mümkün değil. İthal kömüre zam, döviz fiyatlarındaki artışlar iyle kömür kullanıcıları yerli kömüre yöneldi. Elektrik santrallerinde de yerli kömür kullanılıyor ve teşvik ediliyor. Bütün bunlar talebi artırdı. Arz da aynı kalınca fiyatlar yükseldi. Kömür fiyatları 1 yıldır baskılanıyordu zaten. Bir de dövizdeki artış iyle lojistik gibi hizmetlerde de fiyatlar arttı. Bu da zamda etkili .”
Fiyatlar dünya ortalamasına yaklaştı
Kömür Üreticileri Derneği Başkanı Muzaff er Polat vatandaşın kullandığı kömüre yüzde 20, sanayicinin kullandığı kömüre ise yüzde 44’lük zam geldiğini doğruladı. Yerli kömüre çok yüksek oranlı artışın altında yatan in kömür fiyatlarının dünya ortalamalarına yaklaştırmak ğunu ifade eden Polat, şunları söyledi: “Kömür fiyatı birim/ kalori değeri üstünden belirlenir. Bizde yıllardır dünya kömürü 10 liraysa ki 7 lira olsun gibi bir strateji belirlendi. Devlet yüzde 50 ucuza satıyordu yani. Fiyatlar belirlenirken bize de soruldu. Biz de ‘Sanayici küresel rakipleriyle mücadele ediyorsa, kömür fiyatları da küresel iyeye gelmeli’ diye görüş bildirdik. Piyasada eskiden de küresel ortalamalara yakın fiyattan satılıyordu ama aracılar para kazanıyordu. Artık bu olmayacak. Eski fiyat doğru değildi. Bu fiyatlar bile dünya ortalamasının yüzde 15 altında.”
Yorumlar
Kalan Karakter: