Emeklilik hayali kuranlar için yaş, yıl ve prim üçgeninde en kritik dönemeç sigorta başlangıç tarihi. Çoğu çalışan, SGK kapısını sadece eksik prim günlerini tamamlamak umuduyla çalıyor. Oysa mevzuattaki ince detaylar ve doğru bir stratejiyle bu işlem, sigorta giriş tarihini geriye çekerek emeklilik kapısını 1-2 yıl, hatta bazen EYT ile çok daha erken aralayabiliyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik yaşını düşüren formülleri ve yapılan en büyük hataları özetledi.
Erkekler için altın anahtar: Önce askerlik, sonra sigorta
Erkeklerde işin sırrı askere gidilen tarihte gizli. Erdursun'un deyimiyle askerlik borçlanması erken emeklilikte bir 'altın anahtar' işlevi görüyor. Ancak burada ince ama hayati bir çizgi var.
İlk defa sigortalı olmadan önce kışlanın yolunu tutanlar şanslı grupta. Borçlanılan gün sayısı kadar sigorta girişi doğrudan geriye çekiliyor. Örneğin 2000 yılında işe giren biri, 1999'daki 1 yıllık askerliğini borçlandığında SGK kayıtlarındaki başlangıç tarihi 1999'a kayıyor ve bir anda EYT kapsamına girebiliyor. Fakat sigortalı olduktan sonra askere gidenlerde tablo farklı; bu gruptakiler için borçlanma sadece eksik prim gününü dolduruyor, yaş şartını öne çekmiyor.
Stajyer annelere yıllar kazandıran detay
Anneler için durum biraz daha çetrefilli. Kural olarak doğum borçlanması işe giriş tarihini değiştirmiyor, sadece prime sayılıyor. Ancak Erdursun, stajyer anneler için ezber bozan bir istisnaya dikkat çekiyor.
Normalde emeklilik başlangıcı sayılmayan staj, burada adeta bir can simidi oluyor. Staj girişi ile ilk uzun vadeli sigortalı (normal işe giriş) işi arasında anne olan kadınlar, bu doğumları borçlanarak başlangıç tarihlerini staj yaptıkları döneme kadar çekebiliyor. Bu hamle, staj mağduru binlerce kadın çalışana erken emekliliğin yolunu açıyor.
Gurbetçiler için 4B detayı
Yurt dışında ter dökenler için de benzer bir avantaj söz konusu. Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşması olmayan ülkelerde çalışılan süreler borçlanılabiliyor. Bu işlem Türkiye'deki sigorta başlangıcını, yurt dışındaki ilk mesai gününe kadar götürebiliyor. Ancak ufak bir pürüz var: Bu süreler doğrudan Bağ-Kur (4B) kapsamında değerlendirildiği için emeklilik hesaplamaları daha ağır prim şartlarına tabi tutuluyor.
"18 aya gerek yok, ihtiyacınız kadarını ödeyin"
Peki bu işin faturası ne? SGK borçlanmalarında günlük tutarlar brüt asgari ücrete endeksli. Taban tutar asgari ücretin yüzde 32'sinden başlarken, tavan bunun 7,5 katına kadar çıkabiliyor.
Erdursun'dan son uyarı ise cebinden boşuna para çıkmasını istemeyenlere geliyor: "Kulaktan dolma bilgilerle ezbere iş yapmayın. Priminiz tamsa ve yapacağınız borçlanma sizi daha erken bir yaş grubuna atmıyorsa, sırf maaşım artsın diyerek borçlanmak kârlı değil. İhtiyacınız 3 aysa, gidip 18 ay borçlanarak cebinizi boşaltmayın. Hesabınızı mutlaka bir uzmanla yapın ve sadece günü kurtaran süreyi satın alın."
Yorumlar
Kalan Karakter: