Şişesini Kapan Makineye Koştu: Vatandaş Paraya Para Demiyor

"Akşam 7'de sıraya girdim, ancak 8.30'da eve dönebildim." Mesai bitiminde ellerinde poşetler dolusu plastik ve cam şişeyle bekleyen bir vatandaş, sokaklardaki yeni manzarayı tam olarak bu sözlerle özetliyor. 1 Temmuz'da devreye giren DOA sistemi, yıllardır çöpe giden ambalajları sokağın yeni kazanç kapısına dönüştürdü. Tanesi 1 lira. Rakam ilk bakışta küçük görünse de damlaya damlaya göl oluyor. Uygulamanın başladığı ilk günden bu yana çöp kutularının kenarına bırakılan tek bir boş şişe bile bulmak zor. Sadece kendi evindeki değil; komşusunun, eşinin dostunun atıklarını da toplayıp iade noktalarına koşanlar sayesinde geri dönüşüm makinelerinin önü adeta miting alanına döndü. Bir haftalık bilanço, ilginin boyutunu net şekilde ortaya koyuyor. Kurulan altyapıya göre sistemde şimdiden 1 milyonu aşkın kayıtlı kullanıcı var. İlk günlerin heyecanıyla makinelere atılıp geri dönüşüme kazandırılan ambalaj sayısı ise çoktan 7 milyon 600 bini aştı. DOA Sistemi ile Ekonomiye Dev Katkı Makine başında sırasını beklerken mikrofon uzatılan bir başka vatandaş, "Üç gün önce 100 şişe getirmiştim, bugün 120 tane var" diyor gülümseyerek. Olayın sadece cep harçlığı olmadığını da şu sözlerle savunuyor: "Hem doğa nefes alıyor hem de mutfak masrafının bir kısmı çıkıyor." Gerçekten de projenin uzun vadeli hedefi devasa. Boş şişelerin çöpe gitmesini engelleyen bu döngünün, ekonomiye yıllık 30 milyar liralık taze kan sağlaması bekleniyor. Ancak elinize geçen her plastik şişeyi makineye atıp paranızı almanız mümkün değil. Sistemin tıkır tıkır işlemesi için barkod okuyucuların katı kuralları var. Makinenin Şişeyi Kabul Etmesi İçin Şartlar: Ürünün üzerinde mutlaka güncel DOA (Depozito İade Sistemi) amblemi ve kodu bulunmalı. Şişenin orijinal formu korunmalı; ezilmiş, katlanmış veya preslenmiş ambalajlar reddediliyor. Ambalajın içindeki sıvının tamamen boşaltılmış olması gerekiyor. Kuyrukta bekleyenlerin şimdilik tek büyük şikayeti ise yetersiz makine sayısı ve mesai sonrası oluşan yoğunluk. Önümüzdeki günlerde market önlerindeki ve meydanlardaki iade noktalarının artırılıp artırılmayacağı, bu yeni sokağa dönüşüm hareketinin hızını belirleyecek.