MADENŞEHİR MAUSOLEİUM’U VE TAPINAK PLANLI MEZAR
Karaman merkeze 50 km. uzaklıktaki Karadağ’ın, kuzeyinde yer alan Madenşehir ve Üçkuyu Köyünde bulunan Değle kalıntıları, «Binbir Kilise» olarak adlandırılmaktadır.
Antik Roma kaynaklarında Bölge; “Barata” ismini almıştır.Barata; Lykaonia Birliği adına sikke basmış şehirlerden biridir. M.S. 161-169 yılları arasında MarcusAurelius ve LuciusVerus dönemleri ile M.S. 244-249 yıllarında II. Philippus dönemlerine ait Barata basımlı sikkeler ele geçmiştir. Barata’yı; 325 yılındaki İznik Konsülünde Metropolis olarak görmekteyiz. 451’deki Khalkedon (Kadıköy) konsülünde Baratalı piskopos Eugenios Konya Metropoliti . 536,680-681,692,879-880 yıllarındaki Kilise Meclislerinde Barata, hem Piskopos Konstantin hem de Konya Metropoliti tarafından temsil edilmiştir. Madenşehir Öreni içerisinde; 14 adet Kilise, 6 adet Şapel, 3 adet bina kalıntısı, , 1 adet Mausoleum, 1 adet Exedra, lahitlerden oluşan nekropol alanı ve çok sayıda sarnıç bulunmaktadır. Binbir Kilise yapılarının en büyüğü; köyün girişinde bulunan modern literatürde 1 nolu olarak adlandırılan Bazilikadır. 3 nefli Kilise M.S. 5. yüzyılda inşa edilmiş ve M.S. 9. yüzyılın sonundaki Arap akınlarına aktif olarak kullanılmıştır. Değle Örenyeri’ndeki yapı kalıntıları, Madenşehir Köyünde bulunan yapı kalıntılarıyla çağdaş olup, M.S. 4-9. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Binbir Kilise olarak adlandırılan bölgenin Doğu Roma İmparatorluğu Dönemi’nde Piskoposluk merkezi ğu düşünülmektedir. Karaman Müzesi Müdürlüğü tarafından Madenşehri köyünde bulunan MAUSOLEİUM (Anıt Mezar) çevresinde arkeolojik kazılar yapılmış, çalışmalar neticesinde Anıt mezarın piramidal podyumu tamamıyla gün yüzüne çıkarılmıştır. Bölgede tek örneğe sahip bu yapının ikinci bir üst katının da ğu tespit edilmiştir. Anıt mezarın doğu cephesinde yapılan çalışmalarda aynı aks ve kod üzerinde ikinci bir yapıyla karşılaşılmıştır. Bu yapının da Podyumlu Tapınak Planlı Mezar ğu tespit edilmiştir. Karaman İl sınırları içerisinde ilk defa bir tapınak mezar gün yüzüne çıkarılmıştır. Tapınak Planlı Mezar ve Anıt Mezar M.S. 3. yüzyıla tarihlendirilmektedir. 2016 yılı içerisinde bu yapıların restorasyonlarının yapılması için Kültür ve Turizm Bakanlığınca gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Bu sayede bölge; kültür ve inanç turizmi açısından büyük bir potansiyele kavuşacaktır.(KARTAP)