Kademeli emeklilik tablosu değişti: 58, 60 ve 65 yaş detayı şaşırttı

Kademeli emeklilik. Yan yana masalarda ter döken iki işçi düşünün. Biri önümüzdeki yılın ilk aylarında emeklilik planları yapıyor. Diğeri ise tamamen aynı mesaiyi yapmasına rağmen 65 yaşını beklemek zorunda.   Emeklilik sistemi, 1999 öncesi işe girenlerin EYT trenine binmesiyle tamamen şekil değiştirdi. Geride kalan devasa kitle ise sigorta giriş tarihlerinin yarattığı uçurumun kenarında duruyor. SGK koridorlarında konuştuğumuz kurum uzmanları mevcut tabloyu çarpıcı bir dille özetliyor: "Sistemin adil olmadığını söyleyen binlerce dilekçe alıyoruz. Sadece birkaç aylık sigorta giriş farkıyla 15 yıl fazladan çalışacak insanlar var ve yasa onlara sadece bekle diyor."   Çalışma hayatındaki bu milyonların en büyük dilimini 4/a statüsündeki SSK'lılar oluşturuyor. Eskiden sistem üç sacayağı üzerine kuruluydu. Sigortalılık süresi, prim günü ve yaş dengesi hakimdi. 1 Nisan 1989'da iş başı yapan bir SSK'lı kadın, sadece 5300 prim günüyle 45 yaşında dosyasını kapatabiliyordu. Erkekler ise 51 yaşında emeklilik cüzdanını cebine koyuyordu. Bugün o kurallar tamamen baştan yazıldı.   Kademeli Emeklilik Çıkmazı ve 65 Yaş Sınırı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası sisteme girenler için sigortalılık süresi şartı tarihe karıştı. Hedef sadece 7000 prim gününü tamamlamak. Bunu başaran kadınlar 58, erkekler 60 yaşında SGK'ya dilekçesini veriyor. Örneğin 40 yaşında ilk sigorta girişi yapılan biri, hiç ara vermeden çalışırsa 60 yaşında maaşa bağlanıyor. Geçmişteki 25 yıl şartı korunsaydı, bu kişinin emekliliği otomatik olarak 65 yaşını bulacaktı.   Asıl fırtına 2008 sonrasında kopuyor. 30 Nisan 2008 miladından sonra işe giren yaklaşık 17 milyonluk bir çalışan ordusu var. Onlar için kurallar çok daha sert. İlk aşamada kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş geçerli gibi görünse de, sistemin içine gizlenmiş saatli bir bomba işliyor. Normal şartlarda SSK'lılar için 7200, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı mensupları için 9000 gün prim gerekiyor. Prim şartını 31 Aralık 2035 tarihine kadar dolduramayanları zorlu bir maraton bekliyor. Bu tarihten sonra her iki yılda bir, emeklilik yaşı birer yaş ileri atıyor. İşin en can alıcı kısmı tam burada başlıyor. 2020 yılı ve sonrasında işe giren BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı'na tabi bir erkek çalışanın 65 yaşından önce emekli olma ihtimali sıfırlandı.   Aynı kural dalgası kadınları da vurdu. 2021 ve sonrasında çalışmaya başlayan kadınlar doğrudan 65 yaş duvarına çarpıyor. SSK'lılarda bu uygulama biraz daha esnek başlatılmış olsa da, 2024'ten itibaren sisteme dahil olan erkekler ve 2028'den sonra dahil olacak kadınlar için 65 yaş kesin sınır olarak kanunlaştı. Halihazırda aktif çalışan 3 milyona yakın kişi doğrudan 65 yaş şartına mahkum edildi. Masadaki Güncel Tablo: 1999 Öncesi (EYT): Yaş şartı aranmıyor. Mevcut SGK verileriyle fiili emeklilik ortalaması kadınlarda 38, erkeklerde 43'e kadar iniyor. 1999 - 2008 Arası: Sigortalılık süresi şartı kalktı. 7000 gün primle kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabiliyor. 2008 Sonrası: Primin dolduğu yıla göre yaş sürekli artıyor. 2035'ten sonra tablo sertleşiyor ve 2044 sonrası için yollar istisnasız 65 yaşta birleşiyor. İşçi sendikaları, gün farkıyla ortaya çıkan bu devasa uçurumun kapatılması için hazırladıkları son raporları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın masasına bıraktı. Kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca göz, Ekim ayında açılacak mecliste komisyona gelecek yeni bir torba yasa teklifine çevrilmiş durumda.