"Çöpe gitmek için fazla iyi" gıdalar, uygun fiyatla israftan kurtuluyor

Gıda israfına çözüm arayan Danimarka merkezli Too Good To Go (Çöpe gitmek için fazla iyi) uygulaması sayesinde gün sonunda restoranların elinde kalan ürünler, çöpe atılmak yerine uygun fiyatla müşterilerle buluşturuluyor.   Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) verilerine göre dünya genelinde her yıl 1 milyar tondan fazla gıda israf ediliyor. Yılda yaklaşık 1 trilyon dolarlık ekonomik kayba neden olan bu israf, küresel sera gazı emisyonlarının da artmasına yol açıyor. Ortaya çıkan tablo, küresel gıda güvenliğini tehdit ederken bu durumla mücadele için çeşitli girişimler hayata geçiriliyor. Bu girişimlerden biri olan Danimarka merkezli Too Good To Go uygulaması, restoranların gün sonunda ellerinde kalan ürünleri uygun fiyatla müşteriyle buluşturmalarını sağlıyor. Kullanıcılar, gıdaya daha uygun fiyatla ulaşabilirken restoran sahipleri de çöpe atmak zorunda kalacakları ürünleri gelire dönüştürüyor. - 10 yıl içinde 100 milyondan fazla kullanıcı Uygulama, büyük ölçekli gıda israfına çözüm bulmak amacıyla yola çıkan bir grup genç girişimci tarafından 2015'te tasarlandı. İlk dönemlerde Danimarka'nın başkenti Kopenhag'daki bazı restoranlarda geçerli olan uygulamanın kapsamı, 2016'da farklı ülkelerden yeni girişimci grubunun kurucu ekibe katılmasıyla genişledi. Uygulama, kısa süre sonra Norveç, Birleşik Krallık ve Fransa’da da kullanıcıların hizmetine sunuldu. Too Good To Go için bir sonraki dönüm noktası, Eylül 2016'da Danimarkalı girişimci Mette Lykke'nin, bu fikirden etkilenerek yatırım yapması ve 2017'de şirketin CEO'su olmasıyla gerçekleşti. Şirket, 10 yıl içinde Avrupa ve Kuzey Amerika’daki 19 ülkede 100 milyondan fazla kullanıcıya ve 180 bin aktif iş ortağına ulaştı. Bugüne kadar 400 milyondan fazla öğünün israf edilmesini önleyen uygulama sayesinde yaklaşık 1,1 milyon ton karbondioksit eş değeri emisyon önlendi. - Otobüs yolculuğunda tanıştığı uygulamayı geliştiren şirketin CEO'su oldu Too Good To Go Holding ApS'in Üst Yöneticisi (CEO) Mette Lykke, AA muhabirine gıda israfının büyük bir problem olduğunu söyledi. Lykke, "Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 40'ı israf ediliyor ve bu durum, küresel sera gazı emisyonlarının neredeyse yüzde 10'undan sorumlu. Dolayısıyla gıda israfının çevresel etkisi de son derece büyük." dedi. Too Good To Go'nun amacının daha ilk andan itibaren kendisini etkilediğini dile getiren Lykke, projeye tamamen tesadüf sonucu dahil olduğunu anlattı. Lykke, şunları anlattı: "2016 yılında Kopenhag’da otobüsteyken yanımda oturan kadın, bana telefonundaki Too Good To Go adlı uygulamayı gösterdi. Uygulama, o dönem henüz çok yeniydi. Piyasaya çıkalı yalnızca 9 ay olmuştu ve fikre anında hayran kaldım. Bunun üzerine kurucularla iletişime geçerek projeye nasıl katkı sağlayabileceğimi sordum. Birkaç hafta sonra yatırım yaptım, birkaç ay sonra ise CEO'luk görevini devraldım." Gıdaya ikinci şans fikrinin ilham verici olduğunu ifade eden Lykke, böylelikle gıdaya ve üretim sürecinde verilen emeğe duyulan saygının altının çizilebileceğini vurguladı. Uygulamanın işleyişine ilişkin bilgi veren Lykke, "Too Good To Go, faaliyet gösterdiğimiz pazarlarda ücretsiz indirilebilen bir uygulama sunuyor. Uygulama üzerinden restoranlarımız ve iş ortaklarımızın gün sonunda elde kalmasını bekledikleri gıdaları görebiliyorsunuz. Ardından bu ürünleri rezerve ederek avantajlı fiyatla satın alıyorsunuz. Sonra da gidip teslim alıyorsunuz." diye konuştu. Henüz Türkiye'de hizmet vermediklerini belirten Lykke, "Gıda israfının evrensel bir sorun olduğunu biliyoruz ve Too Good To Go modelinin birçok ülkede uygulanabilir olduğunu görüyoruz. Türkiye de kesinlikle ilgimizi çeken ülkelerden biri." ifadelerini kullandı. - Kullanıcıların deneyimleri Uygulamanın İsveç’teki kullanıcılarından Marcel Müglich, deneyimlerinin her seferinde olumlu ve sorunsuz olduğunu söyledi. Müglich, "Bu uygulama aracılığıyla satılan gıdalar, uygulama olmasaydı çöpe atılacaktı. Bu yüzden, çevreye kesinlikle katkı sağladığını düşünüyorum. Pek çok işletme, mevzuat gereği bu ürünleri atmak zorunda kaldıklarını belirtiyor. Restoranların tamamen tüketilebilir durumdaki gıdaları çöpe atmak yerine uygun fiyata satabilmeleri, hem verimliliği artırıyor hem de gıda israfını azaltıyor." yorumunu yaptı. Uygulamayı İspanya’da kullanan Daniel Martinez de genel anlamda uygulamanın pozitif çıktılarının olduğunu ve kendisine maddi katkı sağladığını anlattı. Ürünün kalitesini satın alana kadar göremediğine, bunun da dezavantaj olduğuna dikkati çeken Martinez, uygulamadan gelen ürünlerin restoranlara göre değişiklik gösterdiğini ve kötü olması halinde yine çöpe gidebildiğini dile getirdi. Guillermina Blanco da uygulamayı ağırlıklı olarak fırın ürünlerine yönelik fırsatlardan yararlanmak amacıyla kullandığını, hamur işi ve tatlı ağırlıklı ürünlerin arkadaş buluşmaları için pratik olduğunu söyledi. Blanco, uygulamanın bir ailenin günlük yaşamına katkı sunduğunu ancak zaman zaman tatmin edici olmayan ürünleri çöpe atmak zorunda kalabildiğini belirtti.