100 bin taşerona kadro: TYP, KİT, belediye şirket işçileri, taşerona kadro
TBMM'de görüşülen 86 maddelik torba yasa çalışma hayatını sil baştan değiştiriyor. İkinci etapta oylanacak paket, yüz binlerce işçinin kaderini belirleyecek.
Meclis Genel Kurulu'nun masasında tam 86 maddelik ağır bir dosya var. İlk 55 madde kabul edildi. Şimdi sıra çalışma hayatının sinir uçlarına dokunan asıl bölüme geldi. KİT'ler, belediye şirketleri ve TYP kapsamında çalışanların yıllardır beklediği taşerona kadro düzenlemesi, bu ikinci etabın en sıcak başlığı. Bakanlık kulislerinden sızan bilgilere göre taslağın son rötuşları yapıldı. Yıllardır kurum koridorlarında güvence hayali kuran yaklaşık 100 bin işçi için artık geri sayım başladı. Taşerona kadro ikinci paketin omurgası İlk olarak 2023'te gündeme gelen sözler nihayet yasa metnine giriyor. Görüşülmeyi bekleyen 43 maddelik ikinci paket, doğrudan taşerona kadro şemsiyesini açacak. Meclis'teki kritik oylamanın ardından metin Cumhurbaşkanlığına gönderilecek ve Resmi Gazete'de yayımlandığı gece yürürlüğe girecek. Söz konusu tasarı sadece taşeron işçiyi değil, memur ve esnafı da doğrudan ilgilendiriyor. Torba yasa tasarısında öne çıkan kritik başlıklar: Esnafa 1800 gün piyangosu: 1 milyon Bağ-Kur'lu için prim şartı 9000'den 7200'e düşüyor. Yanında en fazla 10 kişi çalıştıran küçük esnaf, bu sayede tam 5 yıl erken emekli olabilecek. EYT'li esnaf 7200 günü doldurduğu an dilekçesini verebilecek. 3600 Ek Gösterge düğümü çözülüyor: Birinci dereceye yükselen şef, tekniker ve veri hazırlama kontrol işletmenleri nihayet 3600 ek göstergeye kavuşuyor. Düzenleme yaklaşık 500 bin memurun maaşına ve emekli ikramiyesine doğrudan yansıyacak. Ev kadınlarına Hazine kalkanı: İsteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birini artık devlet ödeyecek. Bugünün asgari ücretiyle 6 bin 400 lira olan primin 2 bin 133 lirasını Hazine karşılayacak. Annelere yıpranma payı: Ağır sanayi işçilerine uygulanan "fiili hizmet zammı" modeli anneler için de devreye giriyor. Çocuk sayısına göre kadının emeklilik yaşından indirim yapılacak, eksik primler devlet tarafından tamamlanacak. Paketin Meclis'ten geçmesiyle birlikte Türkiye, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile de resmen tanışacak. İşveren katkısıyla büyüyecek bu ikinci basamak, maaşlara ek bir güvence kapısı aralayacak. Genel Kurul'daki mesai salı günü saat 15.00'te kaldığı yerden devam ediyor. Kalan maddelerin çarşamba gecesine kadar oylanarak yasalaşması planlanıyor. Taşeron işçi, fiilen bir devlet kurumunda (hastane, bakanlık, belediye vb.) çalışmasına rağmen, yasal olarak ihaleyi alan aracı bir özel şirketin personeli sayılan kişidir. Taşerona kadro, bu aracı özel şirketlerin sistemden tamamen çıkarılarak işçinin doğrudan devletin (kamunun) bünyesine alınması ve "sürekli işçi" statüsüne geçirilmesidir. Kadroya Geçmek Neleri Değiştirir? Taşerondan kadroya geçiş, sadece bir unvan değişikliği değil, çalışma şartlarının baştan aşağı devlet güvencesine alınmasıdır. Kriter Taşeron Sisteminde Kadroya Geçildiğinde İşveren Aracı özel şirket Doğrudan kamu kurumu İş Güvencesi İhale süresi bittiğinde işsiz kalma riski Kesintisiz, sürekli kadro güvencesi Ek Gelir Sadece asgari şartlar Yılda 4 kez ilave tediye (devlet ikramiyesi) hakkı Özlük Hakları Şirket inisiyatifinde Kamu çerçeve toplu iş sözleşmesi hakları Bu Konu Neden Sürekli Gündemde? Türkiye'de 2018 yılında çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yaklaşık 900 bin taşeron işçi devlet kadrosuna alındı ve Türkiye tarihinin en büyük çalışma reformlarından biri yapıldı. Ancak ihale şartnamelerindeki maliyet hesaplamaları (özellikle personel giderinin toplam ihale bedelinin %70'i olması kuralı) ve kurum farklılıkları nedeniyle yaklaşık 100 bin işçi kapsam dışı kaldı. Bugün Meclis'te ve torba yasalarda konuşulan "taşerona kadro" beklentisi, 2018'deki düzenlemeye takılan bu grubu kapsıyor. Kapsam dışı kalan ve şu an kadro bekleyen başlıca gruplar şunlar: KİT Çalışanları: Kamu İktisadi Teşebbüslerinde çalışanlar. HBYS Personeli: Hastane Bilgi Yönetim Sistemlerinde veri girişi yapan çalışanlar. Kiralık Araç Şoförleri: Kamu kurumlarının şoförlü araç kiralama ihaleleriyle çalışan şoförler. Yemekhane İşçileri: Kurumların mutfak ve yemekhane hizmetlerinde çalışanlar. TYP (Toplum Yararına Program): İŞKUR üzerinden okullarda ve kurumlarda geçici süreyle çalışanlar.